ICT van knelpunt via strategisch naar hefboom

De inkoper onder ons herkent gelijk de Kraljicmatrix in de titel van dit blog. De ICT-er onder ons blijft waarschijnlijk hangen bij het woord strategisch. De bestuurder overstijgt de materie en ziet middels ICT en domotica de mogelijkheden om de zorg betaalbaar te houden. De Raad van Toezicht denkt aan onbeheersbare projecten uit het verleden waar menig bestuurder over  gevallen is.  Als een duveltje uit een doosje beginnen ziekenhuizen te vragen om een ICT inkoopscan met als doel om de  kosten voor ICT te reduceren. Leuk voor ons maar waar liggen de kansen?

De kosten voor ICT stijgen en blijven stijgen waardoor de financiële impact op de organisatie groot is. 15 jaar geleden, toen de kosten nog te overzien waren maar de afhankelijkheid groot was, hadden we te maken met een knelpunt productgroep. Ten onrechte wordt vandaag de dag het toeleverrisico nog steeds hoog in geschat. Enige differentiatie is hier op zijn plaats. ICT omvat nogal wat en daarom is het handig om te categoriseren naar: telefonie en internet, hardware, infrastructuur, business applicaties en office applicaties. Hieronder staan kort een paar ontwikkelingen per subcategorie uitgewerkt.

Er is nagenoeg geen onderscheid meer tussen (mobiele) telefonie &  internet. Er zijn voldoende aanbieders die marktwerking mogelijk maken: hefboom. Ten aanzien van webdesign concluderen we dat er sprake is van globalisering en opensource strategieën die leiden tot kostenreductie in termen van decimeren.
Hoewel ICT-ers vaak erg merkgevoelig zijn qua hardware, is ook functioneel specificeren hier mogelijk. Door bundeling van het volume over 2 tot 3 jaar, liggen hier kansen door goed gebruik te maken van marktwerking.
Ten aanzien van de Infrastructuur zien we een aantal interessante trends; het nieuwe werken en ‘bring your own device’. Gevolg hiervan is dat er meer eisen gesteld worden aan de infrastructuur qua connectiviteit, snelheid, beschikbaar en veiligheid. In tegenstelling tot wat je zou verwachten krijgt infrastuctuur een meer strategisch karakter.
Business applicaties kunnen worden onderverdeeld in medisch gerelateerd en standaard business applicaties als SAP en Oracle. De jaarlijkse kosten worden, nagenoeg altijd, bepaald bij aanschaf van de applicatie. We zien opvallende verschillen bij zowel medische applicaties als business applicaties voor jaarlijkse licentie kosten, onderhoud (updates en upgrades) en uurtarieven. Er is voldoende marktwerking mogelijk (hefboom) mits inkoop aan het begin van het traject aan tafel zit.
Ten slotte zien we bij office applicaties dat de Microsoft hegemonie er toe leidt dat zelfs Apple met MS Office wordt uitgerust. De enige echte hoop ligt bij opensource oplossingen; knelpunt.

Er liggen dus volop kansen omdat een aantal subcategorieën zijn verschoven van strategisch naar hefboom.  Tijd om, net als Bill Gates,  te cashen!

Dit blog is tot stand gekomen in samenwerking met mijn collega René Daniels.

Advertenties

Het is maar waar je in wilt investeren als ziekenhuis

Het AZM heeft minimaal 65 miljoen meer uitgegeven aan automatisering dan begroot, zo meldt Zorgvisie. Ziekenhuizen investeren enorme bedragen in Ziekenhuis Informatie Systemen (ZIS) en het Electronisch Patiënten Dossier. Het is überhaupt de vraag of dergelijke investeringen in ICT te rechtvaardigen zijn maar wat mij opvalt is dat zoiets essentieel als bijvoorbeeld patiëntenlogistiek niet ondersteund wordt door genoemde systemen. En dat terwijl de return-on-investment bij een goede patiënten logistiek wel voor de hand ligt.

Nog even terug naar het voorbeeld van het AZM waarvan de Raad van Bestuur het bedrag overigens tegenspreekt en stelt met 66 miljoen euro drie keer meer te hebben uitgegeven aan de inhuur van externe consultants dan gedacht. Daarnaast wordt vermeld dat de investering pas op “lange termijn” wordt uitbetaald. Laten we voor het gemak eens stellen dat een ziekenhuis 49 miljoen euro geïnvesteerd heeft in ICT (hardware, software en externe consultants). Deze 49 miljoen wordt in 7 jaar (wat erg lang is voor ICT) afgeschreven waardoor er jaarlijks een bedrag van 7 miljoen euro ten laste van het resultaat wordt gebracht. Met andere woorden het ziekenhuis moet 7 miljoen meer omzetten om deze kosten te dekken. Grofweg komt dit neer 7.000 extra opnamen per jaar à 1.000 euro. Gaat een ZIS ons daarmee helpen? Nu doet patiëntenlogistiek dit wel omdat we capaciteit vrijspelen door patiënten sneller te behandelen en patiënten dus ook weer sneller en beter thuis zijn. Met de vrije capaciteit kan het ziekenhuis weer meer patiënten behandelen.  Software die ons bij slimme patiëntenlogistiek helpt is daarmee waardevol. Waar moet die software dan aan voldoen?

Om op die vraag antwoord te kunnen geven eerst even wat over patiëntenlogistiek. Patiëntenlogistiek heeft tot doel dat de juiste patiënt, de juiste zorg op het juiste moment krijgt. Om dit te kunnen doen moet voor iedere individuele patiënt een verwachte ontslag datum kunnen worden ingevoerd. Vervolgens moet er een behandelplan worden opgesteld zodat de patiënt ook tijdig en ‘beter’ naar huis kan gaan. Nog belangrijker: wij moeten kunnen sturen op de executie van die planning (en wel real-time). Ten tweede is het noodzakelijk dat er een proces van on-going-improvement wordt ondersteund. Dit klinkt ingewikkelder dan dat het is: elke keer als het niet gelukt is om de juiste patiënt, de juiste zorg op het juiste te geven moeten wij de reden registeren. De reden die het vaakst voorkomt moeten wij als eerste aanpakken en vervolgens de volgende enzovoort.

Nu zullen leveranciers van software zeggen: “Ja, maar dat kunnen onze systemen ook allemaal”, deze reactie zit immers in hun DNA. Hierbij toch nog even een paar punten van aandacht.

  • Niet alle zorgtaken moeten worden opgenomen in software ten behoeve van patiëntenlogistiek; namelijk alleen die taken die relevant zijn voor tijdige zorg (kritische pad);
  • Alleen sturen op de verwachte ontslagdatum geeft geen sturing op de zorgtaken die op het kritische pad liggen: voor iedere taak op het kritisch pad moet een taakeigenaar zijn benoemd die de taak kan versnellen;
  • Op basis van het zorgpad kan de verwachte ontslag datum niet ‘default’ worden ingevoerd: iedere patiënt kan afwijken van de norm en dat is prima zo lang maar op een reële individuele ontslagdatum wordt gestuurd;
  • Een koppeling tussen de verwachte ontslagdatum en opnameplanning is funest omdat hierdoor de verwachte ontslagdatum op ‘zeker’ wordt gekozen en elke vorm van ambitie in de kiem wordt gesmoord.
  • Rapportages over een afgelopen periode zijn irrelevant omdat wij er niet meer op kunnen reageren: een auto besturen doe je ook niet door alleen maar in de achteruitkijkspiegel te kijken.

Als de leveranciers ook aan bovengenoemde punten kunnen voldoen, dan kunnen investeringen in ICT zich misschien ook op korte termijn laten uitbetalen. Wij zelf werken vaak met de applicatie Qarina van Innoqare, klik hier om de ervaringen in het Amstelland ziekenhuis te lezen.